Dil Toplumsal Bir Olgudur

Kelepir Sepet Necati Mert’in Türkçe üzerine çeşitli yerlerde yazdığı yazılarının toplandığı bir eser olarak yakın zamanda Okur Kitaplığından okuyucularla buluştu. Eser kısa,akıcı bir dil ile yazılmış kısa kısa inceleme yazılarından oluşmaktadır. Kullandığımız dil üzerine yazarın öne sürdüğü tezlerini ispatlama çalışarak Türkçe’nin daha doğrusu bir dilin nasıl olması gerektiğine dair önemli –orijinal- diyeceğimiz fikirler içermektedir.

Kitabın oluşma safhası 19 yıllık bir geçmişe sahip. Yazarın ara ara çeşitli dergilerde dil üzerine yazdığı yazıların derlenmesiyle ortaya çıkmıştır eser. Temel yargılarından biri “kullanılan sözcüklerin, onların kullanışının kişiyi ele verdiğidir”. Dil kişinin kimliğidir. Birey üzerinden bir kimlik olan dil bilinirse toplumun da kimliği de bilinecektir.

Dil denilince dil hakkında bu güne kadar en çok ismi geçen kişilerden biri olan Saussure’u anmamak olmaz. “Genel Dilm Bilimi Dersleri” adıyla yayınlanan ve zamandan yoğun bir ilgiyle karşılanan eser dil hakkında bir ana kaynak olarak günümüzde de yoğun olarak başvurulan bir kaynak konumundadır. Saussure’a göre dil sosyal bir olgudur. Şöyle der ” Dil biliminin tek ve asıl konusu dildir.” Dil bilimini sistematikleştirerek o güne kadar yapılmış yaklaşımlara bir karşı duruş sergileyen Saussure dili bağımsız bir bilim haline getirmiştir.

Kelepir Sepet’de Necati Mert’in ortaya attığı temel düşüncelerden biri dilin Öz Türkçeleştirilmesine karşı çıkmaktır. Bu tezini ortaya atarken dilciler arasında Öz Türkçe’yi savunanlara karşı bir duruş sergilemektedir. Ona göre bunun sebebi Saussure’un dediği gibi “dil toplumsal bir olgudur” cümlesinden Hareketledir.

Toplumsal olgular toplum içinde zamanla değişme özelliğine sahip, dinamik, yerinde durmayan, toplumun ilerlemesiyle ilerleyen, toplumun gelişmesi dursa bile yine de ilerlemeye devam eden olgulardır. Necati Mert de bu yargı üzerinden dilin de zamanla değişmesinin normal olduğunu, toplumun değişime ayak uydurması için dilinin zamanla zamana uygun bir hale gelmesini önermektedir. Bu dildeki temel taşların değişmesi üzerinden değil, kelimelerin değişmesiyle oluşur.

Kemal Tahir’in dediği gibi “dil meselelerine karışan herkes, ilk önce dilden ne anladığını bildirmek zorundadır” yargısından hareketle Necati Mert de işe dilden ne anladığını ve bu güne kadar savunulan Öz Türkçe-leştirmek yargısına karşı çıkarak dil hakkındaki görüşlerini dile getirmiştir.

Dili anlamak yaşadığı kültürü, edebiyatı, düşünce geçmişini, tarihini bilmektedir. Toplumların bir millet olması için dil önemli bir olgudur. Bu olgudan hareketle toplumlar kurulur veya yıkılır. Dili alınan bir millet zamanla asimile edilerek yok olmaya başlar. Dile karşı yapılması gerekilen sahip olunan dili iyi bilmektedir.

Bu gün bir dilin konuşulması diğer dillere de bağlıdır. Çünkü hiçbir dil diğer dillerden bağımsız bir biçimde ortaya çıkmamıştır. Her dil muhakkak diğer dillerden etkilenmiştir. Türkçe de Anadolu üzerinde konuşulan dillerden ve komşusu olan ülkelerin dillerinden etkilenmiştir. Karşılılı etkileşim muhakkaktır. Toplumlar birbirleriyle etkileşimde oldukları sürece dilleri de birbirlerinden etkilenecek ve karşılıklı olarak birbirlerini destekleyecektir.

Kelepir Sepet
Necati Mert
Okur Kitaplığı
208 sayfa

Bilal Can

Reklamlar

About bilal can

Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji Yüksek Lisans Bölümü öğrencisi. Kitaphaber.com.tr 'nin kurucularından, Kütahya'da ikamet ediyor, çay ocaklarını dolaşıyor, acaip derecede sıkıcı kitaplar okuyor. iletişim: bilalcan7250(@)gmail.com
Bu yazı bilal can, kitaphaber.com.tr içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s