Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu

Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu kitabı kitaplar peşinde koşan baş kahraman Okuyucu ile başlıyor. Eser aynı isme sahip bir kitabın okunuşuyla başlıyor. Fakat bu kitabı okuyan okuyucu kitabın eksik olduğunun farkına varıyor. Olaylar da bu eksik ve hatalı basılan kitabın peşinden sürüklenmelerini konu alan bir hale giriyor. Eseri ilginç kılan ise okuyucunun eksik kitabı tamamlamak için okuduğu diğer kitapları da aynı şekilde baş kahraman okuyucu ile birlikte okurun da kitapları okuması.

Eser yazarın okuyucuyla oynadığı bir kurgu ile yazarın sesinin yoğun biçimde konuya müdahil olduğu biçimde ilerler. Eksik ve yanlış basılan eseri değiştirmek için kitabı aldığı kitapçıya giden baş kahraman okur kitapçıda kız okuyucu ile karşılaşıyor. Kız okuyucu ile birlikte o yanlış basılan kitabın orijinal ve doğru halini aramaya başlıyorlar.

Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu Calvino’nun okurla oynadığı, sesini ona duyurmaya çalıştığı, kurgusal olarak farklı kimi zaman sıkan bir hale giren anlatımıyla postmodern roman türünden yazılmış bir eser. Calvino eserinde kendi eserinin yazım sürecini cümle aralarında gizleyerek anlattığı ve erkek okuru kendine çekerek onu yazacağı eseri bulmak için yola düşürür. Daha sonra kız okuyucu ile buluşturarak arama sürecinin yalnızlığından erkek okuru kurtarmaya çalışır. En son ikisini evlendirerek kitabın bulunduğunu açıklar.

Eserin temel olarak konusu bir kitabı bulmak için yola koyulan erkek okurun karşılaştığı kitaplar içinde aradığı kitabın izini sürmesi. Konu ilk başlarda erkek okur üzerinden giderken yazar bir anda kız okuru erkek okurun karşısına çıkartır ve arama sürecini genişletir. Calvino eserini ortaya koyarken yazma sürecine, okuma sürecine, bozma, yeniden kurma aşamasına okuru tanık tutarak yazar. Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu deneysel bir kitaptır denilebilir. Yazım sürecine okurda tanıklık ettiği için.

Kitap için genel bir tanım yapılacaksa bu “roman içinde roman olan bir kitap tanımıdır”. Çünkü erkek okuyucu ilk aldığı kitabı yani “Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu” isimli kitabın devamını okumak için dahil olduğu macerada aradığı eseri bir türlü bulamamaktadır. Eser anlatım tarzıyla bizi yani eseri eline almış olan beni kendi içerisine dahil ederek sanki kahraman benmişim gibi düşünülmesine neden olmaktadır. Anlatımını okur üzerinden yapan Calvino bu eseriyle postmodern edebiyatın önemli eserlerinden birine imza atmıştır. Tıpkı Faulkner’in Ses ve Öfke romanı gibi.

Okumak kimi zaman yönergesi sadece kayıp atlaslarda çizilmiş olan yönlere kayıp gitmektir. Hiçbir pusula okumanın götüreceği yönü tahmin edemez. Çünkü okumak insanın yön duygusunu kaybettiği ve bir anda farklı yerlerde bilinmeyen mekanlara götüren bir serüven biçimidir.

Italo Calvino’nun Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu isimli eseri de bahsettiğimiz okumanın farklı bir boyutu olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü her yazarın ortaya koyduğu eser farklı bir okuma biçimselliğini de kendisiyle getirir. Calvino bu eserinde okuma telaşı ve bir eserin bulunması hakkında verilen çabayı dile getirerek okuma merakını sorguluyor. Bunu sorgularken de kitaplar arası geçişle okurun zihnini eser üzerine yoğunlaştırmaya çalışıyor.

Kitaptaki baş karakter Okur’dur. Erkek üzerinden hareketle bir Okur resmi çizen Calvino Okur’u tasvir ederken onu cümlelerin arkasına gizler. Çünkü eser “ben”i yani kitabı alıp okumayanı esere dahil ederek “ben”i kahraman olarak ilan eder. Kitaptaki diğer kahraman olarak da Ludmilla isimli bir kadın okurdur. Erkek okur ve Ludmilla’yı bir kitapçıda karşılaştırır ve o eksik kalan kitabı bulmak için ikisini aynı macera içerisine dahil eder yazar. En son ikisini evlendirerek kitabın bulunduğunu söyleyerek kurgusunu tamamlar. Kitabı bulmak için yola koyulan ve araştıran Okur ile Ludmilla eserin bir çeviri olduğunu ve bu çeviri yapılan dilin Kimmerce olduğunu öğrendikten sonra bu dilin uzmanı Uzzi Tuzzi ile iletişime geçerler.Uzzi Tuzzi Kimmerce Dili profesörü olarak görev yapmaktadır.

Sosyolojik Tahlil

Eser başlangıçtan sonuna kadar yoğun biçimde kurgusallık içermesi bakımından kimi zaman okuyucuyu sıkar nitelikte. Ele aldığı konu ve kurgusu diğer romanlardan farklı olması eserin orijinalliğiyle alakalıdır. Zaten Calvino yazdığı öykülerden, romanlardan en çok kurgusu bakımından diğer yazarlardan ayrılmaktadır. Zaten öykü kuramı üzerine yazması da öykülerinin farklı ve orijinal olacağı anlamını vermektedir.

Eserde geçen kitap parçaları Calvino’nun büyüdüğü İtalya’nın kültüründen beslenen hikayeler olduğu için bu hikayeler oranın gündelik yaşantısını ve insanları hakkında çok geniş olmasa da ince detaylar vermektedir.

Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu
Italo Calvino
Yapı Kredi Yayınları
5. baskı Ağustos 2011

Bilal Can

About bilal can

Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji Yüksek Lisans Bölümü öğrencisi. Kitaphaber.com.tr 'nin kurucularından, Kütahya'da ikamet ediyor, çay ocaklarını dolaşıyor, acaip derecede sıkıcı kitaplar okuyor. iletişim: bilalcan7250(@)gmail.com
Bu yazı bilal can, kitaphaber.com.tr içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s