Kendini Bulma Kaygısında Sanatın Rolü

Düşündüğümüz, üzerinde sayısız kez durduğumuz “ben” diye ortaya koyduğumuz benliğimiz bizim ne kadar kendimizdir. Altını çizerek belirginleştiğimiz cümlelerin hangi anlamı vereceğine dair bir fikrimiz yok. Bizde duran ve öylece anlam üretmemizi bekleyen sayısız semboller dünyasında biz, yani ayaklarından yere tutunan, biz yani kendi gerçeğine melankolik geceler ayarlayan, bir titreme, bir korku, bir çığlık ile dünyada yer edinmeye çalışan ve hacimlerimiz mesabesince künyemiz okunan…

Kendimiz, kendiliğimizin neresinde durur? Uzaktan ve yakından geçkin yılların üzerimizde bıraktığı o yıkıcı etki, o savuran rüzgâr, o yer çekimi, bizim bedenlerimiz üzerinden kendini belirginleştiren zaman… Onca yaşamak çıkarttığımız gündelik yaşantılarımız, ne kadar gerçektir?

Sorularla kendimizi tanımanın anlamına yol arıyoruz. Modern zamanların artık çok da modern olarak durmadığı bu zamanlarında tüketim endüstrisinin bütün caniliğine rağmen vahşice saldırdığımız nesnelerin-eşyaların-şeylerin kölesi olmuşken özgürlük şarkıları söylememiz ne kadar gerçekçi duruyor?

Biz özgür müyüz? Kendini tanımanın, kendiliğini ortaya koymanın belirgin bir biçimde özgürlük tartışmaları içerisinde anlam bulabileceğine inanıyorum. Çünkü insan özgür olabildiği kadar kendidir. Çünkü insan özgür durabildiği kadar düşüncesini, eylemini, kendiliğini ortaya koyabilir.

Özgürlük tartışmaları içerisinde sürekli es geçilen bir cevher vardır bana göre. Bu cevher insanın içerisindeki – tasavvufi manada nefs – olarak duran yaradılıştaki o devingenlik de insanın özgürlük-tutsaklık durumunu belirleyen temel belirteçlerdendir. İçerimizde duran ilgi, yönelim ve isteklerimizi belirleyen bu cevher özgürlük tartışmaları içerisinde sınırları belirleyecek diğer olgulardan biridir. Çünkü insan kendisi dolayısıyla bile özgürlükten uzak kalabilir. Bu bakımdan kendini tanımanın yolu üzerimize etki-sirayet-eden şeylerin bütününü de bilmekle mümkün olacaktır.
Bulanlar ancak arayanlar düsturunca, bizi bize anlatan ve bize kendiliğimizi söyleyecek söylemlere ihtiyacımız vardır. Sosyal bilimlerden tutun da iktisada, tarihe, edebiyata kadar tüm bilimlerin insan için söyleyecek sözleri vardır. Olmalıdır da. Çünkü insanoğlunun yeryüzü serüveni pek çok macera içerir bu maceralar da insanoğlunun dünya üzerindeki anlam arayışı, kendini ayakta tutma macerasıdır. Sanat, anlatılar dahilinde insanlığın içsel ve dışsal serüvenini çeşitli materyallerle yine insana aktaran bir yöntemdir.

Sanatın içerisindeki aktarım, insandaki duyargaya temas ettikten sonra onda uyandırdığı o anlam, insanın kendisinin – özlemini duyduğu o ifadenin- yansımasıdır. İnsan, ifade edilmek ister, bu gün anlam krizi yaşayan insanların da bu bakımdan anlamı bulabilmesi için sanatın direkt temas ettiği o hakikati görmeleri, ona ulaşmaları gerekir. İnsan ifade edilmedikçe yitiktir. Duyularımız ve düşüncelerimiz kendi ifadelerimizi bulmadıkça bulanır. İnsanın kendindenliğini koruyan, kişiliği belirleyen akışa tanıklık edecek eserler verilmedikçe şuurun yerini şiddet ve belirsizlik alır. Rastgele boşanmalar halinde görülen anlatma zorunluluğu başkaları için belirleyici değildir. Sanat tanıklık eder belirleyicilik özelliği ile. İnsanın kendilik arayışı yaşadıkça sürecek. Sanat da kendiliğine bir şuur katarak onu hakikate ulaştıracak. Sanat da bu amaca ulaşmaya yönelik bir vesile olarak durmaktadır.

Ahmet Yücel, Sanat Üzerine isimli yazısı, Yönelişler Dergisi, 1. Sayı, Nisan 1981

Reklamlar

About bilal can

Dumlupınar Üniversitesi Sosyoloji Yüksek Lisans Bölümü öğrencisi. Kitaphaber.com.tr 'nin kurucularından, Kütahya'da ikamet ediyor, çay ocaklarını dolaşıyor, acaip derecede sıkıcı kitaplar okuyor. iletişim: bilalcan7250(@)gmail.com
Bu yazı bilal can içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s